cześć górna i podziemne labirynty

  • 18,00 zł - bilet normalny
  • 14,00 zł - bilet ulgowy

 

część górna lub podziemne labirynty

  • 12,00 zł - bilet normalny
  • 10,00 zł - bilet ulgowy

 

W związku z brakiem terminala - płatność za bilety tylko gotówką!!!

 

-- godziny otwarcia:

  • listopad - marzec w godz. 9:00 - 15:00 (o 15.00 ostatnie wejście na obiekt - jedna godzina zwiedzania. O 16.00 zamknięcie bram Twierdzy)
  • kwiecień - październik w godz. 9:00 - 18:00 (o 18.00 ostatnie wejście na obiekt - jedna godzina zwiedzania. O 19.00 zamknięcie bram Twierdzy)

Kalendarz wydarzeń

luty 2012
P W Ś C Pt S N
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 1 2 3 4
Brak wydarzeń
Do kolejnych Dni Twierdzy Kłodzko pozostało:

Prognoza pogody

Bezchmurnie

5°C

Kłodzko

Bezchmurnie
Wilgotność: 81%
Wiatr: płd.-zach. z szybkością 13 km/h
śr.
Mgła
-4°C / 5°C
czw.
Mgła
2°C / 6°C
pt.
Możliwe opady deszczu
0°C / 7°C
sob.
Liczne przejaśnienia
-3°C / 6°C
Przypisy do historii PDF Drukuj Email

Kosmas z Pragi - (ur. ok. 1045, zm. 21 października 1125), kanonik praski, uważany za pierwszego czeskiego dziejopisarza, autor łacińskiej kroniki Chronica Boëmorum opisującej dzieje narodu i państwa czeskiego od czasów bajecznych aż do roku 1125. Kronika ta znana jest w polskiej literaturze historiograficznej jako Kronika Kosmasa. Kosmas pochodził z zamożnego rodu czeskiego. W młodości podróżował dużo (Włochy, Węgry, Niemcy) i zdobył gruntowne wykształcenie. Studiował w szkole katedralnej w Liège. W roku 1099 został kanonikiem, a następnie dziekanem kapituły praskiej. Jego żoną była Bożeciecha (zm. 23 stycznia 1117 r.). Miał syna Henryka, który przez część historyków jest identyfikowany z biskupem ołomunieckim Henrykiem Zdikiem. Kosmas do spisywania dzieła swego życia zabrał się po roku 1110 i uzupełniał Kronikę aż do swej śmierci w roku 1125.

Sobiesław I (ur. 1086-1087; zm. 14 lutego 1140 w Hostinném) – książę Czech z dynastii Przemyślidów od 16 kwietnia 1125 do swojej śmierci.

Bolesław Krzywousty (niewiadomo do końca skąd ten przydomek - prawdopodobnie doznał jakiegoś urazu twarzy) urodził się 20 sierpnia 1086 roku. Był synem Władysława I Hermana, księcia Polski, oraz Judyty, córki Wratysława, władcy Czech. Miał starszego brata Zbigniewa, z którym toczył wojny o tron. Był dwukrotnie żonaty, posiadał dwanaścioro dzieci. Pierwsza żona, Zbysława, córka Świętopełka II, wielkiego księcia kijowskiego, urodziła mu zaledwie jednego syna - Władysława Wygnańca. Druga żona, Salomea, córka Henryka, hrabiego Bergu, wydała na świat resztę potomstwa: pięć córek i sześciu synów (m.in. Bolesława Iv Kędzierzawego, Mieszka III Starego, Henryka Sandomierskiego i Kazimierza Sprawiedliwego). Zmarł w 1138 roku. Bolesław Krzywousty został uznany przez historiografię za obrońcę ówczesnej Polski. Większość swojego życia poświęcił polityce pomorskiej i chrystianizacji tych ziem. Książę utrzymał również niezależność polskiego Kościoła, pomimo chwilowego niepowodzenia w latach 30. XII wieku. Krzywousty, mimo osiągnięć, popełniał także błędy. Zbrodnia na przyrodnim bracie Zbigniewie i późniejsza pokuta wyrażała jego wielkie ambicje i umiejętność znajdowania kompromisu.

 

Dynastia Piastowie
Urodzony 20 sierpnia 1086
Zmarł 28 października 1138
Ojciec Władysław I Herman
Matka Judyta czeska
Okres panowania      
od 1107 do 28 października 1138
Poprzednik Władysław I Herman
Następca
Władysław II Wygnaniec


Kasztelan (łac. castellanus mieszkający w twierdzy; wcześniej komes grodowy, nazwa kasztelan pojawia się od XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.

Burgrabia (łac. burggrabius capitanei, dawniej także murgrabia) – urząd grodzki I Rzeczypospolitej, zastępca starosty grodowego. Urząd ten powstał w czasach upadku rzeczywistego znaczenia urzędu kasztelana, stąd też przejął część jego kompetencji. Jako zarządca zamku (łac. praefectus castrorum) czuwał nad powierzonym sobie zamkiem, dbając o bezpieczeństwo miasta. Jego kompetencje w wielu przypadkach pokrywały się z kompetencjami podstarościego. Burgrabia przeprowadzał egzekucję sądową, aresztował zakłócających sesje sądowe, chwytał przestępców. Od 1507 na mocy specjalnej konstytucji sejmowej do jego kompetencji należało pilnowanie bezpieczeństwa na drogach.
Burgrabiowie byli mianowani przez starostów spośród szlachty zamieszkującej daną ziemię. Nie mogli nimi zostać kasztelanowie ani urzędnicy ziemscy.

Starosta grodowy (łac. capitaneus cum iurisdictione) – sprawował w imieniu króla administrację i sądownictwo na terenie swojego powiatu i ziemi. Stał na czele sądu grodzkiego, do którego kompetencji należało rozpatrywanie spraw gardłowych z tzw. czterech artykułów grodzkich, oraz sądzenie szlachty nieosiadłej. Starosta pełnił także funkcje policyjne, dbał o bezpieczeństwo na drogach. Posiadał tzw. prawo miecza, czyli prawo do egzekucji wyroków sądów wszystkich instancji na podległym sobie terytorium. Zastępcą starosty grodowego był burgrabia (dawniej także murgrabia), jednak na Warmii burgrabia był odpowiednikiem starosty.

 

Władcy Zamku wg źródeł historycznych:


Groznala
Hronzata Kędzierzawy kasztelan w 1169 r.
Bogusz Brodaty (1179-83)
Ryszard Damis
Konrada de Reno (źródła z 1295 roku)
Bebesz z Wartenberka (1302-05)
Albert von Pack (1328)
Peregryn von Peterswalde (1337)
Wolfram von Pannwitz (1341-45)
Albert von Crenwitz (1346-1350, sprawowała funkcję burgrabi i starosty)
Henryk von Muschin i Hanusz von Wustehube (1351 – panowali wspólnie)
Hugon von Donyrstein (1352-1353)
Hanko von Knoblauchsdorf (1353)
Bebesz z Chusnik (1355-58)
Wolfhard von Cedelin (1359-1363)
Pota z Castolovic (1366-1377)
Hanusz z Luchimburka zu Vetaw (1379)
Fridrichin von Czirchaw (1383-85)
Stefan Poduśka - komendant (od 1388 roku a zamordowany w 1396 roku)
Bernard von Glaubiotz (1414-1421)
„kapitan królewsk”i Jan – Książe na Opawie i Raciborzu (1422) pełniący na zamku funkcję komendanta,
Puta z Castolovic – kapitan królewski (1421-34)
Markward Trhlik z Międzylesia  (1434-1440)
Hasso Waldstein (1436-37)
Jan z Taczige
Jana z Warmsd.. (1459-61)
Henryka Ziębickiego (1472) wywodzącego się z czeskiej dynastii Podiebradów
Hansa von Berestei (1474-77)
Hansa von Pannwitz von Regersdorf (1477-82)
Simona von Stanko (1482)
Jacoba Stanie von Koritau (1485)
Jana Bartoszowskiego z Lubanin (1493).


Arnoszt z Pardubic (czes. Arnošt z Pardubic, pol. Ernest z Pardubic) (ur. 25 marca 1297 r. prawdopodobnie w Kłodzku, zm. 30 czerwca 1364 r. w Roudnicach nad Labem) – katolicki biskup i pierwszy arcybiskup praski działający w XIV w. Został pochowany w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kłodzku.

Ernest Bawarski (ur. 13 czerwca 1500 w Monachium; zm. 7 grudnia 1560 w Kłodzku) - trzeci syn księcia Albrechta IV Wittelsbacha (1447-1508) i Kunegundy Habsburg, córki cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Fryderyka III. Jego starszymi braćmi byli Wilhelm IV (1493-1550) i Ludwik X (1495-1545). W 1549 roku po zakupie Ziemi Kłodzkiej Ernest przenosi się do Kłodzka, Ostatecznie jednak Ernest osiadł w Kłodzku dopiero w 1556 r., kończąc swą ożywioną działalność gospodarczą. Dla zjednania nowych poddanych zatwierdził wszystkie dotychczasowe przywileje miasta i hrabstwa. Dokonał reorganizacji administracji, którą oparł na wykwalifikowanych urzędnikach sprowadzonych z Salzburga i Bawarii, a warunkiem ich zatrudnienia była znajomość języka czeskiego, bowiem, wzorem poprzedników, wszelkie dokumenty spisywane były po czesku i po niemiecku. Pod kierunkiem Lorenza Krischke dokonał przebudowy i rozbudowy zamku na wzgórzu fortecznym, którego część dolna przyjęła, wygląd renesansowego pałacu. Korzystał też z prawa do bicia monet, emitując dwustronne srebrne talary, i reprezentacyjne złote dukaty, które choć nosiły herb hrabstwa kłodzkiego oraz inskrypcję ”comitatus glacensis” były jednak wytwarzane w biskupiej mennicy w Salzburgu. Mimo zrzeczenia się funkcji kościelnych poczuwał się do odpowiedzialności za sprawy wyznaniowe i zaczął stopniowo zwalczać ruchy reformacyjne, Za zgodą cesarza Ferdynanda I powołał specjalną komisję, której zadaniem była miarodajna ocena sytuacji religijnej w hrabstwie. Przygotowany przez Ernesta synod podjął decyzję o pozbawieniu urzędów niekatolickich proboszczów i wydaleniu ich z ziemi kłodzkiej. Nieoczekiwany zgon księcia, o którego przyczynach krążyło wiele plotek, wstrzymał realizację wszelkich kontrreformacyjnych działań. Zmarłego pana ziemi kłodzkiej pochowano w kościele augustianów na zamku w Kłodzku, jednak niedługo później decyzją księcia bawarskiego Albrechta V, bratanka Ernesta, szczątki przeniesiono do rodzinnego grobowca Wittelsbachów w katedrze Frauenkirche w Monachium, a pierwotne miejsce pochówku przykryto heraldyczno-inskrypcyjną płytą z piaskowca. Ten, jeden z najstarszych renesansowych pomników grobowych w kotlinie kłodzkiej, po zburzeniu świątyni został wmurowany w ścianę donżonu twierdzy kłodzkiej, gdzie znajduje się do chwili obecnej.

Gerhard Cornelius van Wallrawe (Walrave), również de Walrave, von Walrave (ur. 1692- zm. 1773) - architekt holenderski. Zajmował się szczególnie projektowaniem fortyfikacji. Swoją działalność rozwinął w Prusach za panowania Fryderyka Wilhelma I i kontynuował ją za rządów jego syna i następcy, Fryderyka II. Do głównych osiągnięć Wallrawego należą projekty budowy, rozbudowy i przebudowy twierdz w państwie pruskim. Był głównym projektantem rozbudowy Twierdzy Kłodzkiej, jak i innych ważnych twierdz i umocnień - w Szczecinie, Nysie, Brzegu, Głogowie, Koźlu i Świdnicy. Był też Wallrawe autorem projektów budowli cywilnych, m.in. Pałacu Sejmu Stanów Pomorskich oraz barokowych bram miasta Szczecina, z których dwie: Brama Portowa (dawniej: Berlińska) i Brama Królewska zachowały się do dziś. Od czerwca 2001 roku patron pruskiego fortu nadbrzeżnego w Świnoujściu, który na jego cześć nosi nazwę FORTU GERHARDA.

 

Christian Friedrich von Wrede - major inżynierii, porucznik pruski, kartograf. W latach 1747-1753 dokonał on na zlecenie króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego nowych pomiarów kartograficznych na Śląsku (bez części austriackiej), gdyż wcześniej sporządzone mapy nie nadawały się do celów wojskowych. Tak powstał zawierający 195 arkuszy rękopiśmiennych w skali 1:33 333 atlas "Krieges-Carte von Schlesien". Atlas oprawiony w czerwoną skórę został wręczony królowi. Arkusze mają wielkość 73x52 cm, z czego sama mapa zajmuje powierzchnię 60x43 cm. Z prawej strony mapy znajduje się regest zawierający wykaz miejscowości z podaniem właściciela, liczby mieszczan/kmieci, chałupników i zagrodników oraz koni. Starannie wyrysowane sekcje zawierają wiele cennych danych. Są na nich zaznaczone wszelkie budynki - począwszy od stodoły przez stajnię i budynek mieszkalny w przypadku gospodarstw kmiecych, kościoły, klasztory i kaplice, siedziby szlacheckie, ruiny grodów i zamków, stacje poczty, mosty kamienne i drewniane, przeprawy, wiatraki, młyny wodne, tartaki, cegielnie, piece wapienne, huty szkła, kuźnice, kopalnie: złota, srebra, miedzi, cyny, rtęci, kuźnice mosiądzu. Mapy zawarte w atlasie ze względu na konieczność zachowania tajemnicy wojskowej nie zostały opublikowane, zaś historykom udostępniono je dopiero na początku XX wieku. Obecnie atlas znajduje się w posiadaniu Staatsbibliothek zu Berlin - Preußischer Kulturbesitz. Niestety jako źródło pozostają nadal nieznane wielu historykom.

 

Pokój w Hubertusburgu – traktat pokojowy z 15 lutego 1763. Zakończył wojnę siedmioletnią w Europie. Podpisany został na zamku myśliwskim Hubertusburg w Wermsdorf w Saksonii przez cesarzową rzymsko-niemiecką Marię Teresę i króla Prus Fryderyka II Wielkiego. Cesarzowa zrzekła się w nim ostatecznie na rzecz Prus praw do Śląska i ziemi kłodzkiej, natomiast Fryderyk II wyraził swoje poparcie dla jej syna Józefa II w jego staraniach o niemiecką koronę cesarską. Nie wprowadzał on zmian terytorialnych, ale pociągał za sobą ważne konsekwencje polityczne. Podpisano dwa traktaty pokojowe. Pierwszy, z 10 lutego 1763 roku, regulował spory Francji, Hiszpanii i Anglii. 15 lutego 1763 roku traktat pokojowy podpisały również Austria, Saksonia i Prusy. Śląsk został trwale podzielony. Zdecydowana jego część pozostała pod pruskim panowaniem, natomiast jego część południowa, obejmująca ziemię cieszyńską oraz Śląsk Opawski z Karniowem pozostała w rękach Austrii tworząc tzw. Śląsk Austriacki. Traktat ten ugruntował panowanie Prus nad ziemiami Śląska.

Poterna (potajnik) – w fortyfikacji podziemne przejście umożliwiające komunikację wewnątrz twierdzy bądź fortu pomiędzy poszczególnymi stanowiskami bojowymi na wałach lub w rowach fortecznych, schronami, koszarami itp. bez narażenia się na bezpośredni ostrzał. Przeważnie poterny łączyły kaponiery ze schronem głównym, lub ze schronami pogotowia w poprzecznicach. Poterny wznoszone były z drewna, cegły bądź betonu, budowane metodą górniczą lub odkrywkową. Nazwa używana także w odniesieniu do bocznej bramy (furty) w murze obronnym.

Konzentrationslager Groß-Rosen (uproszczona pisownia: Gross-Rosen) - nazwa niemieckiego obozu koncentracyjnego, istniejącego w latach 1940-1945, nieopodal wsi Rogoźnica (nazwa powojenna), będącego na czele ponad setki obozów pracy założonych na Śląsku, na terenie Czech i Niemiec. W 1944 roku KL Groß-Rosen stanął na czele potężnego imperium podobozów, na które składało się ponad sto placówek bardzo zróżnicowanych pod względem pełnionej funkcji. W tym okresie również Gross-Rosen było miejscem przerzutu dziesiątek tysięcy więźniów z obozów ewakuowanych na wschodzie, przy zbliżającym się froncie. Seria obozów pracy wykorzystujących więźniów żydowskich na obszarze Dolnego Śląska i okręgu Kraj Sudetów została podporządkowana w 1944 komendanturze Gross-Rosen.

 

AEG (niem. Allgemeine Elektrizitäts-Gesellschaft) - niemiecki koncern elektrotechniczny z siedzibą w Berlinie, założony przez przemysłowca niemieckiego Emila Rathenau, na bazie istniejącej od 1883 spółki akcyjnej Deutsche Edison-Geselschaft fūr angewandte Elektrizität, która zajmowała się produkcją urządzeń dla przemysłu elektrotechnicznego na bazie kilku patentów Thomasa Edisona. W latach 1910-1918 AEG uczestniczy w opracowywaniu szeregu konstrukcji lotniczych na potrzeby niemieckiej armii związanymi ze zwiększającą się rolą sił powietrznych w czasie I wojny światowej. Po zakończeniu wielkiego kryzysu w 1933 i objęciu władzy przez faszystów w tym samym roku, AEG zostaje dofinansowany a jego produkcja zostaje przestawiona na potrzeby gospodarki wojennej. Po 1935 koncern systematycznie dostarczał niemieckiej armii, lotnictwu i marynarce wojennej urządzenia i materiały elektrotechniczne. W 1940 zamówienia dla Wehrmachtu sięgały 51% całkowitej produkcji AEG, i wzrastały w latach następnych. W czasie II wojny światowej koncern uczestniczył w zagrabianiu firm państwowych i prywatnych na terenach okupowanej Polski i ZSRR. W 1942 roku na stałe zatrudniał 100 000 ludzi. Także w latach 40. XX wieku inżynierowie z AEG odegrali istotną rolę w projektowaniu i skonstruowaniu pierwszych magnetofonów. Po klęsce Niemiec w 1945 kontrolę nad AEG przejęły państwa okupacyjne (Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, ZSRR i Francja). Na mocy postanowień konferencji poczdamskiej AEG miał ulec podziałowi i likwidacji. W 1997 doszło do pełnej integracji AEG z koncernem DaimlerChrysler, prawa do marki AEG zostały częściowo wykupione przez firmę Electrolux AB (głównie w zakresie działu urządzeń domowego użytku). Reszta działów koncernu kontynuuje produkcję elektronarzędzi pod marką AEG (AEG Power Tools).

V-1 (niem. Vergeltungswaffe-1, broń odwetowa nr 1) - niemiecki pocisk odrzutowy (samolot-pocisk) z okresu II wojny światowej. Potocznie nazywany latającą bombą.

U-Boot (niem.: Unterseeboot = okręt podwodny, dosłownie podmorski) – skrótowe oznaczenie niemieckich okrętów podwodnych.