Kalendarium - Twierdzy Kłodzko

18.06.981 roku

pierwsza wzmianka o budowli drewniano-kamienno-ziemnej tworzącej gród na Górze Zamkowej autorstwa czeskiego kronikarza Kosmasa. Tego dnia umiera również Sławnik – właściciel Kłodzka.


1114 rok

Książe czeski Sobiesław podczas walk o Kłodzko zdobywa gród podpalając go


1129 rok

pierwsza odbudowa i rozbudowa grodu na Górze zamkowej przez Sobiesława – będącego już królem czeskim. W skład zabudowań „zamku górnego” wchodziły: wieża, trójkątny mały dziedziniec wewnętrzny i dziedziniec zewnętrzny, sucha fosa-rów oraz kościół tzw „Pogański” (późniejszy pod wezwaniem św. Marcina) a także dwie studnie.


30.05.1137 roku

„Pokój kłodzki” – dokument podpisany przez Sobiesława i Bolesława Krzywoustego.


1169 rok

Groznala - pierwszy znany kasztelan na Zamku Kłodzkim – wynika to z aktu nadania joannitom z Kłodzka kilku wsi przez króla czeskiego Wacława, Groznala podpisuje dokument jako świadek.


lata 1179-1183

Bogusz Brodaty (kasztelan) buduje na Górze Zamkowej kościół pod wezwaniem św. Wacława.


1300 rok

gród staje się zamkiem mieszkalnym wysokiej klasy komfortu i piękna w czasie rozkwitu hrabstwa kłodzkiego


1349 rok

Arnoszt z Pardubic (pierwszy arcybiskup praski) sprowadza do Kłodzka kanoników regularnych augustianów, budując im klasztor i kolegiatę pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, znajdujący się na południowo-zachodnim stoku Góry Zamkowej. XV/XVI wiek budowa w obrębie Góry Zamkowej dwóch bastei: północnej – większej i południowej - mniejszej.


1557 rok

Książe Ernest Bawarski zleca budowę architektowi Lorezowi Kirschke na południowo-zachodnim stoku Góry Zamkowej „Zamek Niższy” zwany Dolnym wraz z wieńcem szańców o narysie bastionowym.


lata 1620- 1622

nieznany z imienia holenderki inżynier buduje od strony południowo-wschodniej „Zamku Górnego” Mały Szaniec, składający się z Szańca św. Floriana i Szańca Krzyżowego oraz Duży Szaniec – dzieło koronowe – składający się z bastionów: św. Franciszka (Jabłonka), św. Leopolda (Ludmiła), św. Ludmiły (Wacław) oraz łączących ich kurtyn. Zamek Górny przeznacza się na koszary dla wojska.


29.10.1622 roku

Zamek ulega spaleniu w trakcie działan wojennych podczas wojny 30-letniej


1622 rok

Valenty Säbisch Młodszy (budowniczy fortyfikacji wrocławskich) po oblężeniu sporządza plany inwentaryzacyjne warowni kłodzkiej

1627 rok

wybuch prochu (5 ton) uszkadza mury zamkowe oraz niszczy kościelną wieżę w wyniku czego następuje rozbiórka kolegiaty.


1640 rok

z powodu zagrożenia ze strony wojsk szwedzkich rusza dalsza rozbudowa twierdzy prace trwają do 1670 roku 1664 rok budowa rawelinów Polnego i Jabłonki


lata 1670-1702

przebudową twierdzy dowodzi miejscowy architekt włoskiego pochodzenia Jacobo Crove. Zamek Górny przebudowuje na koszary następnie zostają wzniesione dwa bastiony Dzwonnik i Nowy Szaniec (bastion Alarmowy) wraz z kurtynami oraz kurtyna Tumska z półbastionem Orzeł.


1740 rok

budowa nowego dzieła obronnego Bonet (obecny Wysoki Redan)


20.04.1742 roku

twierdza przechodzi w ręce wojsk pruskich


1743 rok

Generał Gerhard Cornelius von Walrave – holenderski inżynier opracowuje plany rozbudowy twierdzy oraz budowę dwóch nowych elementów: fortyfikacji położonej po drugiej stronie rzeki Nysy na Owczej Górze oraz chodników minerskich - kontramin.


lata 1745-1750

przebudowa drogi ukrytej przed rawelinami na płaszcz – przeciwstraż i budowa przed nimi przedrowu. 1750-1760 budowa Wielkiego Kleszcza


1756 rok

zakończenie prac budowlanych Reduty Żuraw


1760 rok

rok twierdza Kłodzka w wyniku działań wojennych w trakcie drugiej wojny śląskiej przechodzi w ręce austriackie. 1763 rok na skutek traktatu pokojowego zawartego w Hubertusburgu twierdza powróciła w ręce pruskie 1769 rok rozebranie kościoła „Pogańskiego” – św. Marcina przed budową nowych umocnień


lata 1770-1774

całkowite wyburzenie pozostałości średniowiecznych zabudowań zamkowych i Małego Szańca oraz budowa Donżonu typu kleszczowego z wieżą widokową, Słoniczoła Podzamcza, Bastionu Wysokiego Wieży Bastionowej – prace nadzoruje pułkownik Ludwig von Regeler)


lata 1773-1787

rozbudowa półbastionu Orzeł i budowa Wysokiego Rodanu w miejscu umocnienia Bonet.


1779 rok

pogłębienie przedrowu przed płaszczem


1790-1793

dalsza rozbudowa chodników minerskich – kontramin


1792 rok

budowa kaponiery – kufer – przed bastionem Jabłonka i oblicowanie Słoniczoła Orła.


lata 1806-1807

w obawie przed wojskami francuskimi następuje kolejna rozbudowa chodników minerskich. 1808 rok twierdza zostaje otoczona kolejnym wieńcem szańców, redut od strony zachodniej i południowej.


1874 rok

budowa pochylni z poternami do wciągania dział i ciężkiego sprzętu oraz budowa (domniemana) połączenia z fortem Owcza Góra.


1877 rok

Twierdza na mocy rozkazu gabinetowego traci swój status jednak nadal pozostaje we władaniu wojska. Zaczyns służyć do celów gospodarczych m. in. stopniowo zaczęto przekształcać ją w magazyny i więzienie.


Do 1918 roku

twierdza byłą uzbrojona lekkim i przestarzałym sprzętem


lata 1940-1943

W twierdzy więziono jeńców wojennych, dezerterów z armii niemieckiej oraz podejrzanych o działania na szkodę Rzeszy. Znajdowało się tu ciężkie więzienie dla więźniów politycznych, miejsce kaźni i obóz pracy. Więziono tu Rosjan, Francuzów, Włochów, Belgów, Czechów, Finów i Anglików.


lata 1944-1945

na terenie twierdzy uruchomiono ewakuowane z Łodzi z powodu przesuwania się frontu zakłady AEG, gdzie produkowano części do pocisków V-1 oraz aparatury elektryczne do łodzi podwodnych (U-Bootów) i lotnictwa


do 1958 roku

na twierdzy znajdują się składy i magazyny wojskowe. Po 1958 roku na twierdzy funkcjonuje wytwórnia tanich win (do 1995 roku) 


1960 roku

Twierdza została oficjalnie uznana za zabytek i udostępniona turystom.


W 1970 roku

na twierdzy nakręcono część zdjęć do ostatniego odcinka serialu Czterej pancerni i pies - odcinek Dom. Obecnie twierdza udostępniona jest do celów turystycznych i muzealniczych. Nadal prowadzone są prace renowacyjne, mające na celu przywrócenie w znacznym stopniu dawnej formy i świetności twierdzy przyczyniającej się tym samym do rozwoju turystyki na Ziemi Kłodzkiej.

Film o Twierdzy Kłodzko

Film o Twierdzy Kłodzko